L’Année Dernière 1961 à Marienbad – nowa fala kina francuskiego


Z dużą przyjemnością sięgam do kina wywodzącego się z nurtu  neauveaux roman. Zeszłego roku w Marienbardzie jest dziełem bardzo wysmakowanym, subtelnym i intrygującym. W niezwykle wysublimowanej scenerii, ciszy, pośród szeptów i milczenia rozgrywa się  miłosna gra – uwodzenie.
Rzadko sięgam po filmy o takiej tematyce, ale ten jest o czymś więcej .
Zaciera się granica pomiędzy tym co jest tutaj snem, mirażem myśli a rzeczywistym obrazem. Resnais odważnie łączy eksperymentalną strukturę narracyjną francuskiego ruchu awangardy literackiej,  starając się zatrzeć rozgraniczenia pomiędzy subiektywną i obiektywną rzeczywistością. Kochanek przywołuje wspomnienia, dotykając najczulszych zmysłów kobiecych. Mąż zjawia się w poszczególnych sekwencjach jak zły demiurg.
Na całokształt atmosfery filmu ma jednak wpływ nie tylko otoczenie, panująca w przestrzeniach cisza i stan melancholii, ale także sposób w jaki toczą się między bohaterami rozmowy. Najważniejszą kwestią jest jednak czas – tutaj wszystko dzieje się jakby poza czasem. Sprawiła to nie tylko mozaikowa narracja: głosy bohaterów – gości, rozmowy kochanków, i wreszcie głos słyszany z eteru. Nieustanne powroty do przeszłości mieszają się z tym co widzimy aktualnie na obrazie. Obraz nie zawsze odpowiada wypowiadanym kwestiom. Wreszcie zatrzymania – zupełny zastój – bohaterowie pozostają po środku dekoracji niczym lalki.
Obraz Resnais’a stał się dla surrealistycznym snem – nie wiemy 
( ja na pewno) czy  opisywane zdarzenie w ogóle miało miejsce. Przestrzeń także jest niedookreślona, ponieważ bohater stwierdza, że spotkał kobietę w tym, a może także w innych miejscach. I pomimo niebywałego spokoju i aury rozleniwienia czujemy w trakcie całego sensu dziwne napięcie. 

Pikanterii dodają temu dziełu rozgrywające się stolikowe, diabelskie  gry, w których uczestniczy mąż bohaterki. Zapewne o kształcie filmu zadecydował fakt, że autorem scenariusza był sam  Alain Robbe-Grillet. Pamiętam, że jego utwór „Żaluzje” był na studiach jedną z najbardziej intrygujących lektur. 

L'Annee derniere a Marienbad.avi11

L'Annee derniere a Marienbad.avi6

.L'Annee derniere a Marienbad.avi1