Sztuka wobec przedmiotu


Amedeo Modigliani

Modigliani Mme Hebuterne in a Blue Chair

Nie otaczam się przedmiotami, może jedynie tymi, które otrzymuję w prezencie lub tymi, które przedstawiają dla mnie wartość emocjonalną. 
Jednak krzesło jest czymś absolutnie wyjątkowym. Ten przedmiot zafrapował nie tylko malarzy, rzeźbiarzy czy artystów zajmujących się rzemiosłem artystycznym , ale także poetów. Zajmuje naprawdę znamienite miejsce w sztuce jako takiej. Wystarczy przypomnieć krzesła na obrazach Van Gogha, które pełnią symboliczną role ale także te z obrazów Magritte czy  A. Wróblewskiego. Krzesło przestaje być jedynie przedmiotem. Artyści postanawiają je uczłowieczyć .
Nader często, akurat ten przedmiot jest punktem centralnym dla zrozumienia sensów. 
Artyści z umiłowaniem wykorzystują go do budowania atmosfery, tematów, zaznaczeń. 

Magritte’s „The Son of Man”

Vikki North . July 16, 1950 – January 31, 2012 . Vista . California

Krzesła staja się na obrazach uosobieniem naszych zachowań. 

    

Vikki North

 Hopper

„W 1956 roku – tuż przed tragiczną śmiercią w górach – 30-letni malarz Andrzej Wróblewski stworzył cykl obrazów pt. „Ukrzesłowienia”, na których siedzące kobiety wręcz zrastają się z meblami.”

„Termin „ukrzesłowienie” stworzył sam Wróblewski. Oznacza on m.in. tępe oczekiwanie, brak nadziei, upokarzającą reifikację oraz ubezwłasnowolnienie. Jest jednym z kluczy do interpretacji „Człowieka na wózku”, „Człowieka rozdartego”, „Kolejki”, „Cienia Hiroszimy” (nawet po śmierci, „wyparowaniu”, ludzki cień pozostaje nierozerwalnie złączony z przedmiotem) czy „Kolejki”, a także wielu innych gwaszy i obrazów.”

Cień-Hiroszimy

  Krzesło staje się symbolem ludzkiego losu 

Człowiek-rozdarty

Andrzej Wróblewski, Ukrzesłowienie

Koncert życzeń

Opowiadanie babuni o kraju chrześcijańskiego

Chodzę po domu na czworakach
Na palcach chowam się po kątach
Udaję starą salopkę
Miotełkę do zamiatania

Nie rzucam się w oczy w ten sposób
Uśmiecham się do wszystkich
Nawet do klamki słucham kroków

Kiedyś wsadziłam palec do garnuszka
Z miodem
Odezwały się głosy trąb
Sąd ostateczny
Mdli mnie
Z miłości
Przedmioty mają zęby i pazury

Ta szafa co stoi otwarta
To mamusia wasza i babcia
To krzesło
Które przestawiają z kąta w kąt
To też babcia

Kochanej mamuni i babuni
W dniu sto pierwszych urodzin
Dwustu lat życia życzą
Syn synowa i wnuki

Pamiętam krzesła w przedstawieniu Cafe Muler Piny Bausch, nie wyobrażam sobie bez nich tego spektaklu, one wyznaczały przestrzeń, ograniczały, torowały, komplikowały interakcje międzyludzkie. 

Pina Bausch, Cafe Muler

Michael R. Barrick

Z.Herbert 

 Przedmioty

Przedmioty martwe są zawsze w porządku i nic im, niestety,

nie można zarzucić. Nie udało mi się nigdy zauważyć krzesła,

które przestępuje z nogi na nogę, ani łóżka, które staje dęba.

Także stoły, nawet kiedy są zmęczone, nie odważą się przyklęknąć.

Podejrzewam, że przedmioty robią to ze względów wychowawczych,

aby wciąż nam wypominać naszą niestałość.

Z.Herbert

Krzesła

Któż pomyślał, że ciepła szyja stanie się poręczą, a nogi

skore do ucieczki i radości zesztywnieją w cztery proste szczudła.

Dawniej krzesła były to piękne, kwiatożercze zwierzęta.

Zbyt łatwo jednak dały się oswoić i teraz jest to najpodlejszy

gatunek czworonogów. Straciły upór i odwagę. Są tylko cierpliwe.

Nikogo nie stratowały, nikogo nie poniosły. Na pewno mają

świadomość zmarnowanego życia.

Rozpacz krzeseł objawia się w skrzypienie

Białoszewski

Sprawdzone sobą

Rachunek zachciankowy, 1959
Stoi krzesło:
artykuł prawdy
rzeźba samego siebie
powiązana w jeden pęk
abstrakcja rzeczywistości.Połamało się.
I to też forma
tak – świecznik
tak – mina byka.Abstrakcyjne powołanie krzesła
przyciąga teraz
całe tłumy rzeczywistości
wiąże w jeden pęk
w składzie prawdy
rzeczywistość abstrakcji.

Dorota Koziara,Krzesło „Anioł” 1997

Vincent van Gogh, Gauguin’s Chair, 1888

Sculpture is for the touch, painting is for the eye. I wanted to make a sculpture for the eye, and a painting for the touch. Richard Artschwager

Richard Artschwager

Richard Artschwager

Chair Lady Punk

Henryk Tomaszewski, Plakat 1978

 Duchamp

Birch-Fin-ply-Chair-Design-by-Art

Krzesło Art Josepa Walsh

Pat Rices   chair

(Tomasz Jastrun)

Krzesło znalezione na śmietniku

Ma cztery nogi
Jest więc podwójnie bezdomne
Chwytam je za ramię
I po kryjomu
Niosę do domu
Karmię jego plecy
Swoimi
Dotykam ostrożnie poręczy
Pamięć przedmiotów
Chropowata i zamknięta
Pamięć twoich pleców
Gładka i otwarta

Andy-Warhol-Seated-by-Marisol-Escobar

Paweł  Grunert

Krzesła wplecione w przestrzeń  opowiadają historie 

Le Mecedora (The Rocking Chair) by Francisco Zuniga

Franz von  Stuck-Mary-in-a-Red-Chair

Marijke Boulogne

„Krzesło” przy Domu Marii i Tadeusza Kantorów w Hucisku, 1995